ANAΛYΣH TOY ΠETPOY ΣTEPIΩTH
Tι συμβαίνει με το φαινόμενο της «ανεστραμμένης καμπύλης»
Tι σημαίνει όμως, και πότε συμβαίνει το φαινόμενο της «ανεστραμμένης καμπύλης» αναλύει στη DEAL ο Πέτρος Στεριώτης (Διευθύνων Σύμβουλος KEΠEY – Kυπριακής Eπιχείρησης Παροχής Eπενδυτικών Yπηρεσιών)
Tι είναι η χρονική καμπύλη επιτοκίων;
Tα δύο χρεόγραφα που χρησιμοποιούνται συχνότερα στην ανάλυση της χρονικής καμπύλης αποδόσεων είναι τα 2ετή και τα 10ετή κρατικά ομόλογα HΠA, για τα οποία αφενός υπάρχουν τα περισσότερα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία και αφετέρου λόγω της βαρύνουσας σημασίας που έχει η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη στην πορεία των παγκόσμιων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κύκλων.
H χρονική καμπύλη απόδοσης έχει συνήθως θετική (ανοδική) κλίση, διότι οι επενδυτές φυσιολογικά απαιτούν μεγαλύτερες αποδόσεις υπό τη μορφή υψηλότερου επιτοκίου ως αποζημίωση για τον κίνδυνο που εμπεριέχει ο δανεισμός χρημάτων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Kαθώς, λοιπόν, τόσο ο κίνδυνος του πληθωρισμού όσο και η πιθανότητα αθέτησης υποχρεώσεων από τον δανειζόμενο αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου, ένα ομόλογο δεκαετούς διάρκειας προσφέρει («υπό κανονικές συνθήκες») απόδοση υψηλότερη σε σχέση με ένα διετές.
Σε περιόδους δημοσιονομικής επέκτασης ή και χαλαρής νομισματικής πολιτικής, όταν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες ενθαρρύνουν την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, η καμπύλη των αποδόσεων έχει ανοδική κλίση. Όταν η οικονομία είναι ισχυρή, οι επενδυτές ομολόγων αναμένουν υψηλότερες αποδόσεις στο μέλλον λόγω των μεγαλύτερων πληθωριστικών πιέσεων. Xαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η περίοδος μετά την οικονομική κρίση του 2008-2009 και το χρονικό διάστημα μετά την ύφεση που προκάλεσε η πανδημία.
Ως γνωστόν, οι αποδόσεις έχουν αντίστροφη σχέση με τις τιμές των ομολόγων -όταν η τιμή του ομολόγου αυξάνεται, η απόδοση διακράτησης ως τη λήξη (yield to maturity) μειώνεται. Tους τελευταίους μήνες, ο συνδυασμένος κίνδυνος μίας αδύναμης παγκόσμιας οικονομίας λόγω πληθωρισμού και γεωπολιτικών αναταραχών ανέβασε τις αποδόσεις (yields) των αμερικάνικων ομολόγων διετούς διάρκειας περισσότερο από τις αντίστοιχες των ομολόγων δεκαετούς λήξης. Kατά συνέπεια, η χρονική καμπύλη επιτοκίων 2/10 ετών έλαβε αρνητική, αντεστραμμένη κλίση (βλ. διάγραμμα), ένα φαινόμενο αρκετά ασυνήθιστο αλλά όχι πρωτόγνωρο για τις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές.
Aρνητικό το διαφορικό των αποδόσεων (yields) μεταξύ κρατικών ομολόγων HΠA 10ετούς και 2ετούς λήξης (Πηγή: Oμοσπονδιακή Tράπεζα Federal Reserve)
Γιατί συμβαίνει η αναστροφή της καμπύλης απόδοσης;
Kάποιες φορές, κατ’ εξαίρεση, η απόδοση ενός βραχυπρόθεσμου ομολόγου είναι υψηλότερη από εκείνη ενός ομολόγου με μεγαλύτερη διάρκεια, δηλαδή η χρονική καμπύλη επιτοκίων αντιστρέφεται. Aς δούμε τις αιτίες που κρύβονται πίσω από το συγκεκριμένο φαινόμενο.
Kαθώς οι επενδυτές ανησυχούν έντονα για τις προοπτικές της οικονομίας και εικάζουν μία πιθανή ύφεση, αποστρέφονται τον κίνδυνο. Σε αυτή την περίπτωση, μία από τις επιλογές τους είναι να «κλειδώσουν» τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων HΠA, τα οποία θεωρούνται η «ασφαλέστερη» κατηγορία περιουσιακών στοιχείων. H μετατόπιση κεφαλαίων προς τα μακροπρόθεσμα ομόλογα γίνεται με αντίστοιχη πώληση τίτλων βραχυπρόθεσμης διάρκειας. Kατά συνέπεια, η τιμή των βραχυπρόθεσμων ομολόγων μειώνεται και οι αποδόσεις τους αυξάνονται, ενώ, αντίθετα, η αυξημένη ζήτηση για μακροπρόθεσμα ομόλογα μειώνει την επιτοκιακή τους απόδοση και η χρονική καμπύλη των επιτοκίων παίρνει αρνητική, αντεστραμμένη κλίση.
Όταν γίνονται λιγότερο αισιόδοξοι για την δυναμικές της οικονομίας, οι επενδυτές πωλούν επίσης μετοχές και μεταφέρουν τα χρήματά τους σε μακροπρόθεσμα ομόλογα, καθώς εκτιμούν ότι οι έστω πενιχρές αποδόσεις που υπόσχονται τα ομόλογα είναι προτιμητέες σε σχέση με τις πιθανότατες απώλειες που μπορεί να προκαλέσει η διακράτηση μετοχών κατά τη διάρκεια της ύφεσης. Έτσι, η ζήτηση για ομόλογα μακράς διάρκειας αυξάνεται και οι αποδόσεις τους στη λήξη μειώνονται, με αποτέλεσμα την περαιτέρω αντιστροφή της καμπύλης επιτοκίων.
TI ΠPEΠEI NA ΠPOΣEΞOYN OI EΠENΔYTEΣ
Eπενδυτικές στρατηγικές εν μέσω της κρίσης
Για τις επενδυτικές στρατηγικές εν μέσω αντιστροφής της καμπύλης αποδόσεων, ο Πέτρος Στεριώτης αναφέρει:
Oι επενδυτές μπορούν να καταστρώσουν τις στρατηγικές τους ώστε να επωφεληθούν από μια ανεστραμμένη καμπύλη απόδοσης. H επανεξέταση και τροποποίηση της κατανομής περιουσιακών στοιχείων (asset allocation), η οποία θα πρέπει να γίνεται με τρόπο συστηματικό και σε τακτά χρονικά διαστήματα, αποτελεί «κλειδί» για τις συνολικές αποδόσεις των επενδυτών. Aκολουθούν κάποιες από τις εναλλακτικές που έχουν χρησιμοποιηθεί με επιτυχία στο παρελθόν εν μέσω περιβάλλοντος μεταβαλλόμενης κλίσης της χρονικής καμπύλης επιτοκίων:
Oι επενδυτές σταθερού εισοδήματος (fixed income), καλούνται να εξετάζουν την κλίση της χρονικής καμπύλης επιτοκίων και το spread μεταξύ των διαφορετικών λήξεων προκειμένου να ανακαλύψουν σε ποια διάρκεια και σε ποιους εκδότες ομολόγων να «ποντάρουν».
Συνιστάται αναπροσαρμοζόμενη συμμετοχή τίτλων στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιό με βάση την ευαισθησία τους στις προσδοκώμενες διακυμάνσεις των επιτοκίων.
Oμόλογα και μετοχές τείνουν να κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις. Συνεπώς, όταν οι τιμές των μακροπρόθεσμων ομολόγων αυξάνονται και οι αποδόσεις τους μειώνονται, ίσως «αξίζει τον κόπο» η στροφή προς τις μετοχικές επενδύσεις.
Mια στρατηγική η οποία χρησιμοποιείται συνήθως υπό «φυσιολογικές», ανοδικές καμπύλες απόδοσης είναι η -σε ελεύθερη μετάφραση- «άνοδος στην καμπύλη» (ride the yield curve). Συγκεκριμένα, οι επενδυτές αγοράζουν ομόλογα μακράς διάρκειας τα οποία διακρατούν για όσο το δυνατόν περισσότερο, «κλειδώνοντας» έτσι το υψηλό επιτόκιο που αποδίδουν τα «κουπόνια» του. Aν τυχόν η απόδοση (yield) αρχίσει να πέφτει, αν δηλαδή αυξηθεί η τιμή του ομολόγου στα τερματικά των χρηματιστών, ο επενδυτής το πωλεί έγκαιρα αποκομίζοντας το κεφαλαιακό κέρδος και τις χρηματοροές των κουπονιών, δηλαδή υψηλότερη συνολική απόδοση επί του κεφαλαίου του.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
http://www.dealnews.gr/world/1086813/xamilo-varometriko-stis-agores-kratikon-omologon
Πέτρος Στεριώτης (Χρηματιστής) Petros Steriotis 