Με την τιμή του πετρελαίου δεν θα πλήξουμε ούτε το 2023
Πέτρος Κ. Στεριώτης
Με τις πολυεπίπεδες εξελίξεις στη διεθνή πολιτική και οικονομική «σκακιέρα» να συντηρούν τη μεταβλητότητα στην Οικονομία και στα χρηματιστήρια, η αγορά ενέργειας θα συνεχίσει να αποτελεί «παζλ για δυνατούς λύτες». Ας δούμε τις σημαντικότερες παραμέτρους που θα κρίνουν την πορεία της τιμής του «μαύρου χρυσού» το 2023.
α. Το καρτέλ των πετρελαιοπαραγωγών και τα γεωπολιτικά ρίσκα: Ο Οργανισμός των πετρελαιοπαραγωγικών χωρών, που συμπεριλαμβάνει τη Ρωσία και είναι γνωστός ως OΠΕΚ+, αποτελεί πανίσχυρο παίκτη στην αγορά πετρελαίου. Οι τακτικές συζητήσεις στο εσωτερικό του καρτέλ επικεντρώνονται στο ισοζύγιο προσφοράς-ζήτησης και στοχεύουν στη διατήρηση των εσόδων που δημιουργούν οι τιμές της ενέργειας για τις χώρες-μέλη του. Με βάση τις παρούσες ενδείξεις, ο ΟΠΕΚ+ θα περικόψει εθελοντικά την παραγωγή του για να στηρίξει τις τιμές. Οι εξελίξεις στην ανατολική Ευρώπη συντηρούν τους κινδύνους διαταραχής του εφοδιασμού και τα ανοδικά ρίσκα.
β. Τα σενάρια ύφεσης: Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να δεχθούν πιέσεις λόγω εμβάθυνσης της οικονομικής επιβράδυνσης στη Δύση. Ταυτόχρονα, παραμένουν οι ανησυχίες για τη ζήτηση από την Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη Οικονομία του πλανήτη, η οποία παλεύει με τα σχετιζόμενα με την πανδημία lockdowns και με τις οικονομικές και πολιτικές ανορθογραφίες στο εσωτερικό της.
γ. Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Οι υπό επεξεργασία αποφάσεις της Ε.Ε. σχετικά με την επιβολή περιοριστικών μέτρων πλαφόν στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου απασχολούν την ειδησεογραφία, με την αποτελεσματικότητα (ή μη) των μέτρων να αξιολογείται το 2023 με βάση τις παραμέτρους του εφοδιασμού (κόστος, ποσότητα, τελική τιμή).
δ. Στρατηγικά αποθέματα: Καθώς οι τιμές του πετρελαίου επιφυλάσσουν εκπλήξεις, χώρες-εισαγωγείς επιλέγουν να αντλήσουν μέρος από τα στρατηγικά αποθέματά τους, τάση η οποία συνοδεύεται από ανοδική πίεση των τιμών άπαξ και τα αποθέματα μειωθούν πέραν ενός κρίσιμου σημείου.
ε. Τεχνολογικές καινοτομίες και απεξάρτηση: Η ζήτηση για πετρέλαιο εξαρτάται θεμελιωδώς από τις εν εξελίξει καινοτομίες στην ενέργεια, τις μεταφορές και στους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας και της καθημερινότητας, ενώ οι κοινωνίες προσπαθούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα, στρεφόμενες ολοένα και περισσότερο προς το φυσικό αέριο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ασφαλώς, ενόσω το πετρέλαιο ακριβαίνει, την ανιούσα είθισται να παίρνουν και οι τιμές του ανταγωνιστικού προς αυτό, φυσικού αερίου.
στ. Εποχικότητα και φυσικά φαινόμενα: Την άνοιξη οι τιμές του πετρελαίου εμφανίζουν θετική εποχικότητα, καθώς οι χρηματιστές προεξοφλούν κορύφωση των οδικών μετακινήσεων κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής σεζόν. Πιθανότερη, λοιπόν, η συνέχιση παρά η αντιστροφή αυτής της τάσης μέσα στους πρώτους μήνες του 2023.
ζ. Καιρός και φυσικά φαινόμενα: Η ζήτηση για ενέργεια θα συνεχίσει να εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες (ανάγκη για θέρμανση, μετακινήσεις κ.λπ.), ενώ, από την άλλη, η προσφορά επηρεάζεται από ακραία φυσικά γεγονότα, όπως θεομηνίες, που διακόπτουν την παραγωγή.
η. Η πορεία του δολαρίου και οι κεντρικές τράπεζες: Το δολάριο ΗΠΑ παραδοσιακά διατηρεί αντίστροφη σχέση με την τιμή των χρηματιστηριακώς διαπραγματευόμενων εμπορευμάτων. Σε αυτά τα πλαίσια, πιθανή συνέχιση της γενικότερης ανοδικής πορείας του δολαρίου και των επιτοκίων, η οποία σημάδεψε το 2022, θα μπορούσε να συνεχίσει να ασκεί καθοδικές πιέσεις στον «μαύρο χρυσό».
Συνοψίζοντας, η πλειάδα «γνωστών αγνώστων» του 2023 (οι γεωστρατηγικές πρωτοβουλίες χωρών παραγωγής και εισαγωγής πετρελαίου, η δυναμική της παγκόσμιας Οικονομίας, οι χρηματοπιστωτικές μεταβολές και οι τεχνολογικές καινοτομίες) θα γράψουν άλλο ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην Ιστορία των Χρηματιστηρίων, με φόντο το κόστος ενέργειας και θέρμανσης που θα επωμιστούν τελικά οι πολίτες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Κύπρου.
* Διευθύνων σύμβουλος ΚΕΠΕΥ
Πέτρος Στεριώτης (Χρηματιστής) Petros Steriotis 