Ο φαύλος κύκλος της τουρκικής μακροοικονομίας
Πληθωρισμός που προκαλεί ίλιγγο στη γείτονα χώρα (73%), στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 25 ετών. Υπαίτια για τον πληθωρισμό και τη διολίσθηση της Λίρας στην Τουρκία είναι σε μεγάλο βαθμό τα τερτίπια της κεντρικής τράπεζας, η οποία συμβιβάζεται με την ανορθόδοξη οικονομική θεώρηση του Τούρκου Προέδρου. Ποια η συσχέτιση με τα ανοικτά εθνικά μέτωπα;
Η μη αύξηση των επιτοκίων από την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας και η ταυτόχρονη άνοδος του επιτοκίου παρέμβασης στις υπολοιπες οικονομίες, προκαλούν διολίσθηση της Λίρας σε ιστορικό χαμηλό, αποδεικνύοντας ότι οι διεθνείς επενδυτές ρευστοποιούν το νόμισμα της γείτονος “κακήν κακώς”.
Προκειμένου να στηρίξει το νόμισμα δίχως να αυξήσει το κόστος του εγχώριου δανεισμού, η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας καταφεύγει σε παρεμβάσεις στην αγορά συναλλάγματος, εξαιτίας των οποίων, όμως, τα συναλλαγματικά αποθέματά της χώρας “κάνουν φτερά”. Τα πραγματικά (αποπληθωρισμένα) επιτόκια καταθέσεων που προσφέρουν οι τουρκικές εμπορικές τράπεζες βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος, οπότε η διακράτηση Λίρας πλήττεται. Η αναπλήρωση των καταθέσεων γίνεται ουσιαστικά με χρήματα των φορολογουμένων και των καταθετών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αξιοπιστία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των δημοσιονομικών μηχανισμών της γείτονος.
Προκειμένου να πειστούν να συντηρήσουν/ενισχύσουν τις επενδύσεις τους στην Τουρκία και να εμπιστευθούν το τοπικό νόμισμα, οι ξένες οικονομικές οντότητες (επιχειρήσεις, ομολογιούχοι κλπ.) θα ήθελαν να δουν μια Κεντρική Τράπεζα ανεξάρτητη, η οποία θα κάνει το καλύτερο δυνατό για να διασφαλίζει την πραγματική αξία της Λίρας και να φρενάρει τον πληθωρισμό.
Τα γεωστρατηγικά καμώματα της Τουρκίας (Κυπριακό, ελληνοτουρκικά, βέτο στην ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, άρνηση επιβολής οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία, “κόντρες” με τις ΗΠΑ για οπλικές προμήθειες, πόλεμο στη Συρία, Γκιουλέν, Κουρδικό κλπ.) επιβαρύνουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη της διεθνούς κοινότητας προς τη χώρα.
Υπό αυτές τις συνθήκες δυσπιστίας και εν μέσω της πρόσφατης πτωτικής τάσης στις παγκόσμιες αγορές μετοχών και χρεογράφων, το κόστος ασφάλισης των τουρκικών ομολόγων έναντι χρεοκοπίας έχει εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, όπως καταδεικνύουν τα ασφάλιστρα αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (Credit default swaps).
Θολό και το πολιτικό σκηνικό
Ο καλπάζοντας πληθωρισμός και η “κατολίσθηση” της Λίρας “ακυρώνουν” τον υψηλό ρυθμό ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας (+7,3% το ετήσιο ΑΕΠ), καθώς τα εισαγόμενα προϊόντα γίνονται ακριβότερα διευρύνοντας το εμπορικό έλλειμμα της χώρας και επιδεινώνοντας την ποιότητα διαβίωσης των πολιτών.
Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τον Ερντογάν να εμμένει στην πολιτική των χαμηλών επιτοκίων (εκτιμώντας ότι έτσι τάχα θα διασφαλίσει την υψηλή εγχώρια ανάπτυξη και την επανεκλογή του), η Τουρκία οδεύει προς τις “κάλπες”, που είναι προγραμματισμένες για του χρόνου. Ο πληθωρισμός ίσως αποτελέσει τον “τιμωρό” του Τούρκου Προέδρου, θέτοντας σε κίνδυνο την πολυετή παραμονή του στην εξουσία, τη στιγμή που η δημοτικότητά του έχει πέσει σε χαμηλό είκοσι ετών, σύμφωνα με κάποιες έρευνες δημοσκοπήσεων.
Μεγάλα λαϊκά στρώματα που στο παρελθόν αποτέλεσαν την εκλογική βάση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και πείστηκαν από το αφήγημα της οικονομικής ευημερίας, πλέον “στριμώχνονται” από την αύξηση στο κόστος ζωής (πέραν των υφιστάμενων θεμάτων στις πολιτικές ελευθερίες κλπ.) “ψαλιδίζοντας” την αποδοχή του Τούρκου Προέδρου από το εκλογικό σώμα.
Με τόσα “μέτωπα” ανοιχτά, η οικονομία αναμένεται να παραμείνει ο βασικός καταλύτης των εξελίξεων στη χώρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εθνικά μας θέματα και το γεωπολιτικό “πόκερ” στην ευρύτερη περιοχή.
* Oικονομολόγος και διαχειριστής χαρτοφυλακίου, πιστοποιημένος από τις Επιτροπές Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και Ελλάδος (thetradingstrategist@yahoo.com).
https://philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/1491893
Πέτρος Στεριώτης (Χρηματιστής) Petros Steriotis 