Παρά τη σοβαρότητα του πολέμου και τις οικονομικές κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Ρωσία, το ρούβλι κερδίζει έδαφος μεταξύ όλων των νομισμάτων εντός του 2022. Το ρωσικό νόμισμα κατάφερε όχι μόνο να ανακάμψει από το πρόσφατο ιστορικό χαμηλό του αλλά και να υπεραποδώσει, υπό τις υπάρχουσες εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Αυτή η εξέλιξη πάει ουσιαστικά κόντρα στον οικονομικό ορθολογισμό, έως ότου κάποιος κοιτάξει τι την προκάλεσε.
Τα ρωσικά “αντίποινα”
Η πρόσφατη δυναμική του ρωσικού νομίσματος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε στοχευμένες κινήσεις της Ρωσίας, οι οποίες στήριξαν τη ζήτηση για το ρούβλι:
α. Η Κεντρική Τράπεζα της χώρας αύξησε το βασικό επιτόκιο δανεισμού ακόμη και στο 20% (στο 11% πλέον). Οι εμπορικές τράπεζες της Ρωσίας προσφέρουν μέχρι και διψήφια καταθετικά επιτόκια σε ρούβλια, ενώ, αντίθετα, οι αποδόσεις των καταθέσεων σε ξένα νομίσματα είναι αμελητέες.
β. Η Κυβέρνηση υποχρέωσε τους εξαγωγείς να μετατρέπουν μέχρι και το 80% (το 50% πλέον) των εσόδων τους από ξένα νομίσματα σε ρούβλια.
γ. Η Κεντρική Τράπεζα έθεσε διάφορους ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίου (capital controls), όπως πλαφόν στην αγορά ξένων νομισμάτων και στα συναλλαγματικά εμβάσματα, περιορίζοντας έτσι τις εκροές κεφαλαίων.
δ. Η χώρα ανακοίνωσε ότι θα εξυπηρετεί το εξωτερικό της χρέος σε ρούβλια.
Λόγω των παραπάνω παρεμβάσεων, το ράλι στο ρούβλι είναι περισσότερο “τεχνητό” παρά πηγάζει από τις δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς. Η απρόβλεπτη ειδησεογραφία, οι μεγάλες διακυμάνσεις, ο χαμηλός όγκος συναλλαγών και οι διάφοροι περιορισμοί αποτρέπουν τους επενδυτές από το να διαπραγματεύονται το ρούβλι με τους κλασικούς χρηματιστηριακούς όρους, ενώ στα ανταλλακτήρια της “μαύρης αγοράς” τα ξένα νομίσματα είναι πολύ ακριβότερα σε σύγκριση με την “επίσημη” ισοτιμία τους έναντι στο ρούβλι.
Οι τιμές της ενέργειας
Σημαντικός λόγος για την ενίσχυση του ρώσικου νομίσματος είναι το εμπορικό πλεόνασμα (εξαγωγές μείον εισαγωγές) της χώρας, το οποίο έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο δύο δεκαετιών. Παρά τα σχέδια της Ε.Ε. για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, οι χώρες-μέλη της δεν διαθέτουν άμεσες εναλλακτικές λύσεις.
Η απαίτηση ανοίγματος λογαριασμού και πληρωμών σε ρούβλι για αγορές φυσικού αερίου αρχικά φάνηκε συμφέρουσα στους ενδιαφερόμενους αγοραστές, λόγω της τότε χαμηλής ισοτιμίας του ρωσικού νομίσματος. Με την τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να έχουν αναρριχηθεί σε υψηλά πολλών ετών και σε συνδυασμό με την ανατίμηση του ρουβλίου, οι εισαγωγείς αυτών των εμπορευμάτων καλούνται πλέον να πληρώσουν μεγαλύτερα ποσά στη Ρωσία. Έτσι, ενώ η χώρα εισάγει λιγότερα ξένα προϊόντα, από την άλλη βάζει στο “ταμείο” της τεράστια ποσά από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδιαίτερα σε αυτή τη φάση που οι τιμές της ενέργειας έχουν πάρει την ανιούσα.
Η ρώσικη οικονομία στο “εσωτερικό”
Πάντως, το ισχυρό ρούβλι δεν φαίνεται να προσφέρει ουσιαστικά πλεονεκτήματα στους κατοίκους της χώρας. Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός είναι σε διψήφια επίπεδα, καθώς, μετά την κατάρρευση του τοπικού νομίσματος, οι τιμές στα εισαγόμενα προϊόντα αναπροσαρμόστηκαν προς τα πάνω, αλλά δεν υποχώρησαν όταν το ρούβλι ισχυροποιήθηκε. Φυσικά, η μείωση των εισαγωγών πλήττει το βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών, ενώ και οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν επιδεινωθεί λόγω της αύξησης των επιτοκίων δανεισμού και των κυρώσεων που αποκόπτουν τις τράπεζες της χώρας από το παγκόσμιο σύστημα διατραπεζικών πληρωμών.
Οι κυρώσεις περιορίζουν τη δυνατότητα της Ρωσίας να αποπληρώσει το δημόσιο χρέος της σε ξένο νόμισμα, με τον κίνδυνο της χρεοκοπίας να ελλοχεύει. Η ίδια η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας αναπροσάρμοσε καθοδικά τις εκτιμήσεις της για το ΑΕΠ της χώρας, αφήνοντας ορθάνοιχτο το σενάριο της ύφεσης.
Συνολικά, η ισχύς στο ρούβλι οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες που δεν αντικατοπτρίζουν μία αντίστοιχη δυναμική της πραγματικής ρωσικής οικονομίας, αλλά σίγουρα κατάφεραν να διαψεύσουν τις “μεταπολεμικές” αναλύσεις, προσφέροντας ένα χρήσιμο case study στους οικονομολόγους του μέλλοντος και ενώ οι δραματικές γεωστρατηγικές εξελίξεις βρίσκονται σε πλήρη κίνηση.
– Αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική σύσταση.
* Οικονομολόγος και διαχειριστής χαρτοφυλακίου, πιστοποιημένος από τις Επιτροπές Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και Ελλάδος (thetradingstrategist@yahoo.com)
https://philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/1482583
Πέτρος Στεριώτης (Χρηματιστής) Petros Steriotis 